الأحد، 3 أغسطس 2025

♕ قصة .. مقهى الشرق ♕ بقلم الكاتب : مصطفى الحاج حسين

** (( مقهى الشرق ))..
قصة :مصطفى الحاج حسينِِ 

ترجمتها إلى اللغة التركية

    (( رزان قلعجي))

نعم.. أعترف بأنِّي جبان، وأخاف،
وصاحب قلب ضعيف.. فليضحك منُّي من يشاء، وليسخر، بل ليتهكم عليّ ما طاب له، ولا يرافقني أو يصحبني معه إن أراد، أو لا يمشي معي أبداً.

كنَّا وأصدقائي، نجتمع ونجلس في مقهى (الشّرق) الكائن بالقرب من عبَّارة الماليَّة (بناية العداس) وكان حبّنا للأدب وللكتابة وللقراءة هو الذي يربطنا ويجمع بيننا فنحن من أدباء الجيل الجديد، كلّنا يمارس الكتابة، ودائماً نأتي إلى هذا المقهى حاملين بأيدينا الحقائب والكتب والجرائد والمجلّات، فيقرأ أحدنا للآخر، كتاباتنا الجديدة، فنتناقش وننتقد ونحلّل، وكانت الصراحة ترافق أحاديثنا، فنحن متّفقون ألّا نجامل وألّا نذهب للمديح المجاني ، لأنّنا نعتبر من الأدباء الشباب
، نعمل بجدِّيّة، على تطوير مواهبنا، لذلك لجأنا إلى الصّراحة والصّدق وإلى عدم المجاملة، حتّى نتطوّر وتكبر تجربتنا، ويصير لكلّ واحد منّا، اسمه وحضوره وتجربته، في الساحة الأدبيّة المحليّة والعربيّة، وربّما العالميّة أيضاً، في المستقبل العاجل والقريب.

كنت أحسد صديقي (زاهر) أحد أفراد شلّتنا الأدبيّة، المواظبة على الحضور، بدون انقطاع، إلى المقهى الذي اعتدنا ريادته بعيداً عن مقهى (القصر)، الذي يعجُّ بالأدباء المتورَّمين بنرجسيّتهم، والملتفّون حول كبير أدباء مدينة (حلب) (صاحب الغليون) الشهير، وهم، أي باقي أدباء المدينة كالأجراء عنده، حيث تكون معظم أحاديثهم، التي لا تتوقّف، عبارة عن نفاق وتمسّح ومسايرة وتملّق وتمجيد وتعظيم لهذا الأديب، لدرجة أن تسبّبوا له بمرض، اسمه جنون العظمة.. لذلك نحن، أي شلّتنا الصّغيرة، والتي لا يتجاوز عددها خمسة أو ستّة أشخاص، هربنا من ذاك المقهى، واتّفقنا أن نجتمع هنا، في كلّ يوم تقريباً.. أقول:

- لقد شردّت عن ما كنت أنوي التّكلّم عليه، وهو صديقي (زاهر) وأنا جدّ آسف على هذه الإطالة.

كان (زاهر) في كلّ مرّة يأتي إلى هنا، وهو محمل بالكتب الثّمينة والعظيمة والجديدة، والتي كنّا نحن رفاقه نحلم ونتمنّى الحصول عليها لقراءتها ك، حتّى إن كانت على سبيل الإعارة.

كان يأخذ مصروفه من والده بعد، فهو طالب جامعيّ سنة ثالثة أدب فرنسي، وأنا كنت أعمل معلّم بناء بأجر جيّد، ومع هذا لا أستطيع شراء جزء بسيط من الكتب التي يحملها معه كلّما جاء إلى المقهى، وكان في بيته يملك مكتبة عظيمة من حيث العدد والقيمة الثقافية، رفوف تزخر وتكتنز وتتزاحم وتتكدّس وتصطفّ بشكل متناسق خلّاب، وبالطّبع كنّا جميعنا نحن أصدقاءه، نستعير من عنده الكتب، مع أنّه ليس مهوساً بالقراءة مثلي، وهو أقلّنا غزارة في الكتابة، كلّ بضعة أيّام يكتب صفحة أو صفحتين من روايته، ويقرأها لنا ويستفيد من ملاحظاتنا ليعود مرّة ثانية وثالثة إلى كتابتها.. أقول كان مصدر حسد منّا ، ولست الوحيد الذي يغبطه ويحسده، وفي مرّات عديدة كنت أسأله:

- كم تأخذ من والدك مصروفاً، حتّى تشتري كلّ هذه الكتب؟!.

وكان يضحك دون أن يردّ على سؤالي هذا.

وكنّا نشاهد معه، أو نجد في مكتبته، أكثر من نسخة للكتاب الواحد َ، فنتعجّب ونتساءل مستغربين:

- أنت تشتري أكثر من نسخة للكتاب الواحد !!!.. لماذا؟!.

فيردّ:

- هذه كتب قيّمة ومهمّة، وغداً سترتفع أسعارها، وأنا أخذّ من الكتب (مطمورة) أجمعها ثمّ سأقوم ببيعها في المستقبل.. وكنّا نشتري منه بعض النسخ المكرّرة.. والغريب أنه كان يبيعها لنا بنصف ثمنها، وحين نستغرب ونندهش، كان يضحك ويقول:

- معكم ليست ضائعة، فأنتم أصدقائي ومن حقّكم عليّ أن أراعيكم في السعر، فكنّا نشكره ونفرح.

واليوم ونحن نثرثر في المقهى، أخبرته بأنّني سأذهب لأصوّر بعض القصائد الجديدة لي، بعد أن نسختها على الآلة الكاتبة التي أملكها، فطلب منّي أن يذهب برفقتي، وقال:

- هنا عند مدخل بناية (العدّاس) توجد مكتبة فيها آلة تصوير.

قلت:

- أنا لا أتعامل معها، معتاد على التْعامل ، مع مكتبة، بالقرب من مقهى (القصر) فأخذ يمتدح لي نقاء التّصوّير، وحسن معاملة صاحبها، وأسعاره الرخيصة، فقمنا وذهبنا.

دخلنا إلى المكتبة، وكان بداخلها رجل مسنّ، نحيل الجسم وضعيف النّظر، يعتمد على نظّارة سميكة البلّور.

أخرجت من حقيبتي أوراقي وطلبت من الرّجل أن يصوّر لي كلّ ورقة من أوراقي ثلاث نسخ.. وبدأ العجوز ينسخ، وأنا وضعت حقيبتي فوق الطّاولة، أمام مكنة التّصوّير، وأخذت أراقب وأنتظر، في حين كان (زاهر) يتجوّل في المكتبة، يتفرّج على الكتب ويقرأ عناوينها، ويختار بعضاً منها ليشتريها.

لكنّ الغريب في الأمر، أن يقترب منّي (زاهر) وبهدوءٍ جمٍّ، حمل حقيبتي وجرائدي، ووضع تحتهم، رزمة من الكتب، حيث، جعلها مغطّاة بالجرائد والمحفظة الجلديّة السّوداء.

حين نظرت إليه مندهشاً، من تصرّفه هذا ، غمزني بعينيّه، ففهمت منه أنّها إشارة أن أصمت.. وكان الرّجل المسنّ، منهمكاً بالتّصوير، وغير منتبه لتحركات (زاهر) الذي عاد يتفتّل في أرجاء المكتبة، بينما هو أيضا يحمل حقيبتهُ وجرائدهُ ومجلّاته.. انتهى الرجل ، وأخرجت من حقيبتي النّقود لأحاسبه ، وأنا أسأله:

- كم تريد منّي يا حجَي؟..

قال:

- حسابك ٢٤ ليرة.

أعطيته مئة ليرة، ليقتطع منها حسابه، َحين ردّ لي الباقي، شكرته وهممت بالانصراف، وكان (زاهر) قد جاء إلى جانبي، وفي يده حزمة كبيرة من الكتب، كان قد غطاها أيضاً بحقيبته وجرائده ومجلّاته، تطلّعت إليه، عاود غمزته الخبيثة، فأجبرت على حمل حقيبتي وما تحتها، ويدي ترتعش، وقلبي منقبضاً ويدقّ بعنف.. كرّرت شكري للرجل وخرجنا.

وما إن خرجنا أنا (وزاهر) من المكتبة، وكنت في غاية الخوف والقلق والذّعر، وبعد أن ابتعدنا مقدار مترين، أو أكثر بقليل عن المكتبة، حتّى التفتُّ إلى (زاهر) الذي لمحت ضحكته المتكوّمة فوق شفتيه الحليقتين، وأردّت أن أعبّر له عن استيائي وغضبي، وعدم موافقته على ما فعل.. وإذ بي أسمع صوتاً يأتي من خلفنا، قفز قلبي، سقطت ركبتاي، ارتعبت جدّاً، وأصفرّ وجهي، ونشف ريقي، ووثب دمي، وصاحت روحي، وماتت نظراتي.. فلتفّت بعجلة لأرى وأستوضح وأعرف من ينادي؟!، ومن هو المقصود؟! ، فقد كان الصّوت يأتي من خلفنا:

- يا أساتذة.. من فضلكم توقّفا.

نظرتُ، وإذ بي أبصر ذاك الكهل الذي سرقنا كتبه.. تضاعف خوفي، انبثقَ بداخلي ذعر لا شبيه له، لأوّل مرّة في حياتي أواجه وأتعرّض له.. وبدون تفكير منّي وجدتني أبتعد عن (زاهر) وأركضُ .. استجمعت كامل قوايَ، وانطلقتُ كالمجنون، مثل سهم طائش خرج من قوس الصّياد، قفزت بلا التفات ، مررت من أمام المقهى، لم أتوقّف عنده أو أدخله.. عبرت من أمام زجاجه بلمح البصر، اجتزت شارع (القوّتلي)، دخلت مفرق (بستان كليب)، الأضواء تشقّ صدر الظّلام، والنّاس يمشون في زحمة، وأنا أدفع كلّ من أصادفه في طريقي، غير عابئ أو مكترث، بالنّظرات الشّذرة التي تلاحقني، مستغربة اندفاعي وشراسة أنفاسي اللاهثة.. لاحت لي ساعة (باب الفرج)، لم أنظر إلى عقاربها كعادتي في كلّ مرّة أمرّ من جانبها، كنت فارَاً كجرذٍ ملاحق.. انعطفت نحو شارع المتحف الوطني، كنّا سنذهب أنا (وزاهر) لحضور المعرض التّشكيليّ الذي سيفتتح اليوم مساء.. وأنا ألهث بمرارةٍ، والبنطلون يكاد أن ينزل إلى ركبتيّ، إنه يزحل، دائماً يتعبني وأنا أمسك به وأنهضه.. لكنّه الآن وأنا أركض، وأحمل بيديّ حقيبتي وجرائدي وحزمة الكتب المسروقة، ومؤخّرتي الضّامرة والغير مكتنزة، كان من السّهولة، أن يزحل البنطلون من عليها، مهما شدّدت الحزام على خصري.. كنت أمدّ يدي، وتحاول أصابعي رفع البنطلون، إلى أعلى بصعوبة بالغة:

- اللعنة عليك يا (زاهر)، لقد ورّطتني
،و أوقعتني بمصيبة عظيمة، لا أعرف كيف سأتغلّب عليها.

مؤكّد أنّ الكهل، أنتبه علينا ونحن نحمل الكتب.. (زاهر) حمل بين يدية رزمة هائلة وكبيرة، تلفت الانتباه، قد يصل عددها إلى ما يقارب العشرة، وأنا أحمل ما يقارب الخمسة.. عليك اللعنة يا (زاهر).. كان عليك أن تخبرني، بما تنوي أن تفعل.. وكنتُ حتماً سأرفض، ولن أشاركك سرقة هذا المسنّ البائس.

وصلت المتحف.. دخلت حديقة (عبد الناصر).. بحثت عن مقعد فارغ، وقريب من بوّابة المتحف.. جلست أستريح، فقد أوشك قلبي على التّوقّف.. لهاثي غطّى المكان، والعرق يتدفّق من جسمي بغزارة مجنونة، مع أنّ الطّقس ليس بالحارَ.. بل يميل للبرودة، فنحن في فصل الرّبيع.

كنتُ أراقب من مكاني المظلم، مجيء (زاهر) إلى المتحف، حسب اتّفاقنا لحضور المعرض التّشكيلي.. عيناي كانتا تراقبان الباب الذي سيدخل منه، هذا إن جاء، ولم يستطع الكهل، تسليمه لقسم الشرطة، القريب من المقهى.

وبعد أن هدأت أنفاسي، وعادت دقّات قلبي إلى الانتظام، أشعلت سيجارتي وأنا أكتوي بنار الانتظار، ينهشني القلق ويسكنني الخوف.

انتظرتُ ما يقارب السّاعة ، لم أشاهد أو ألمح قدوم (زاهد).. نهضتُ عازماً على الدّخول، ربّما جاء ودخل وأنا لم أنتبه لقدومه.. دخلتُ المتحف وأنا متوجّس ومضطرب وخائف.. كانت صالة العرض كبيرة للغاية، نظرتُ، تأمّلتُ، بحثتُ، حدّقتُ، أمعنتُ النّظر، لكن لا وجود (لزاهر) على الإطلاق، لمحتُ بعض الأصدقاء والمعارف، لم أقترب من أحد.. تسلّلتُ وخرجتُ من الصّالة، دون أن أتكلّم مع أيّ شخص من معارفي الكثيرين.

اسودّت الدنيا بوجهي، رغم كثافة الظّلام.. مشيت وأنا أسأل نفسي:

- ترى هل قبضوا عليه؟!.. وهل سيعترف عليّ، بحجّة أنّي شريك له؟!.

اللعنة عليه إن فعل.. أنا لست شريكه
، فهو من أقدم على الفعل، وأرغمني على مساعدته.. وضعني في مأزق.. حين دسّ لي الكتب التي انتقاها، والتقطها من فوق الرّفوف، تحت محفظتي وجرائدي، بعد أن غافل العجوز صاحب المكتبة، الذي كان مشغولاً، وهو يصوّر لي أوراقي؟!، التي نسختها على الآلة الكاتبة، لأرسلها إلى النّشر في العاصمة.

توجّهتُ إلى منشيّة الباصات، ووقفتُ عند موقف (مساكن الكلّاسة)، سأذهب لبيته.. لعلّي أطمئنّ عليه.

طوال الطّريق، وأنا أدعو الله أن أجدّه، وأرتاح من هذا الهمّ الذي حلّ عليّ، بشكل مفاجئ، دون تمهيد أو مقدّمات.

الآن عرفت سرّ مكتبتك الضّخمة يا (زاهر).. أنتَ متسلّط على هذه المكتبة إذاً، مستغلّ هذا الرّجل الطّيّب المسّن.. ولهذا صار عندك كتب كثيرة، أضعاف ما نحن نملك منها، أنا وأصدقاؤك.. وأنا الذي أعمل، ولي دخل جيّد، بينما أنت وباقي الرّفاق مازلتم طلبة، تأخذون مصروفكم من أهاليكم.

قالت لي أمْه، خالتي أمّ (زاهر):

- (زاهر) لم يأت بعد.. ذهب صباحاً إلى الجامعة، ولم يعد حتّى الآن.

أين أبحث عنك يا (زاهر)؟!..
هل يمكن أن تكون ذهبت إلى (سيف الدْولة)، عند أصدقائنا، في البيت الشْبابي؟!.. مؤكّد، سأجدك هناك، وإلّا أين ستذهب؟!.. هذا إن لم يكن قد قبضوا عليك في قسم الشّرطة.

في شقْة الأصدقاء، لم يكن هناك، تضاعف وتفاقم قلقي وخوفي.

ربّما الآن يبحثون عنّي.. يا الله!.. مصيبة وحلّت فوق رأسي.. سوف أتبهدل وأنفضح أمام الجميع.. أهلي وأقاربي وخطيبتي، والوسط الأدبّي.. الموت أهون عليّ من هذه الفضيحة
.. لعنك الله يا (زاهر).. هل ستتثقّف عن طريق الكتب المسروقة؟!.

كان بإمكاننا أن نلجأ للاستعارة، من مكتبة الجامعة، ومن مكتبة اتّحاد الكتّاب العرب، ومن المركز الثّقافيَ، والمكتبة الوطنيّة.. كلٍهم عندهم كتب كثيرة وعظيمة، أنا رغم شرائي الكتب، كثيراً ما ألجأ إليهم.. والكتب التي نتبادلها مع أصدقائنا ليست بالقليلة أيضاً.

ماذا سيكون موقفي أمام أبي وأمّي وأخوتي وأخواتي وخطيبتي، وأقاربي وجيراني ، وأصدقائي، وجماعة الوسط الأدبّي؟!!!.. آهِ.. اللعنة عليّ لحظة أردّت أن أغطّي عليك في عمليّة السّرقة، كان عليّ أن أحمل حقيبتي وجرائدي وأمضي، دون أن أحمل الكتب التي دسستها لي.. لو كنت أعرف عنك هذا ما كنت دخلتُ بصحبتك إلى المكتبة.. بل ربّما ما عقدتُ معك صداقة حميميّة أبداً.. لم يكن ليخطر في بالي، أنّك من الممكن أن تكون فيك هذه الصّفات السّيئة، أو الخسيسة.. أنت تبرّر للمثقّف أن يسرق الكتب، من أجل قرأتها؟!.. وممَّن؟!.. من هذا الرجل الطّاعن في السّنّ، والذي من المؤكّد أنّه يشكو من أمراض عديدة.. أتريد أن يحدث هذا مع والدك؟!.. وتدَّعي أنّك كاتب روائيّ، تدافع بكتاباتك عن المظلومين والفقراء والمعوزين!!.. عجيب منك هذا.. يا مَنْ جعلتُ منه صديقي.

عدتُ إلى بيتي، صار الوقت متأخّراً.. وكنت خائفاً من عودتي، فربّما أجد الشّرطة في انتظاري.. سيقبضون عليّ أمام أعين أهلي، ويضعون القيد في يديَّ.. وربّما يضربونني أمامهم وأمام الجيران.. لن أقول سامحك الله يا (زاهر).. بل سأقول:

- لا سامحك الله أبداً.

كان بيتنا على حاله، لم يحدث فيه أيّ اضطراب، فعرفت أن لا أحد جاء ليسأل عنّي، حمدت الله في سرّي، ورفضت مجالسة أهلي، ذهبت إلى غرفتي بعد أن طلبتُ من أختي، فنجاناً من القهوة.

طوال الليل وأنا مرتعب وقلق، لم أذق طعماً للنوم، وكنت كلّما سمعت جلبة أو صوتاً، أقول لنفسي جاؤوا ليأخذوني، وما من سيّارة دخلت حارتنا حتّى خلتها سيّارة الشّرطة، وصلت إلينا بعد أن حصلوا على اسمي وعنواني منك.

كانت من أصعب وأقسى الليالي التي مرّت عليّ .. وما إن أطلّ الصّباح، حتّى قفزت لأذهب وأتفقّدك في بيتك، دون أن أتناول فطوري، أو أخبر أبي، بأنّي لن أعمل معه اليوم.

ولحظة أن فتحتَ لي أنت بابكم، كم فرحتُ وسعدّتُ وشعرتُ بالأمان.. وكنتَ أنتَ تضحك بخبث وتسأل:
- أين أنتَ يا رجل.. ولماذا هربتَ؟!.

سألتك عن المسنّ، وماذا كان يريد منّا؟.

اتّسعت ضحكتك أكثر، وأجبت:

- كان قد أخطأ معك في الحساب.. لحق بنا ليردّ لك ليرتين، وهو يتأسّف ويعتذر.

وحين قصصتُ عليكَ، ما حدثَ معي في هذه الليلة اللعينة، تضاعفت ضحكتكَ الماكرة، وأنتَ تخاطبني:

- أنتَ رجل جبان يا صاحبي.. وضعيف القلب للغاية!!.

مصطفى الحاج حسين.

*****

★ Doğu Kahvesi ★

*Hikâye: Mustafa El-Hac Hüseyin*

Bu hikâye, Bayan *Rezan Kalaci* tarafından tercüme edilmiş ve gözden geçirilmiştir.

Evet... İtiraf ediyorum: Ben bir korkağım. Korkarım. Kalbim zayıf.
İsteyen gülsün bana, isteyen alay etsin, isteyen dilediği kadar küçümsesin.
İsterse benimle yürümesin, bana eşlik etmesin, hatta beni tamamen yalnız bıraksın.

Ben ve arkadaşlarım her zaman *Doğu Kahvesi*'nde buluşurduk;
bu kafe, Maliye iskelesinin (Addas binası) yakınında yer alıyordu.
Bizi bir araya getiren şey, edebiyata, yazmaya ve okumaya olan sevgimizdi.
Bizler, yeni kuşak yazarlarıydık. Her birimiz yazıyla uğraşıyor,
bu kafeye elimizde çantalar, kitaplar, gazeteler ve dergilerle geliyorduk.

Her defasında birimiz, yeni yazdıklarımızı diğerlerine okur,
hep birlikte tartışır, eleştirir ve analiz ederdik.
Samimiyet, sohbetlerimize her zaman eşlik ederdi.
Aramızda şöyle bir kural vardı:
Ne olursa olsun birbirimize dalkavukluk yapmaz, bedava övgüde bulunmazdık.

Çünkü biz genç yazarlar olarak, yeteneklerimizi geliştirmek için
ciddi şekilde çalışıyor; bu yüzden de açık sözlü ve dürüst olmaya,
ve yersiz övgülerden kaçınmaya karar vermiştik.
Ancak bu şekilde ilerleyebilir, deneyim kazanabilir ve
bir gün yerel, Arap ve hatta belki de uluslararası edebiyat sahnesinde
kendi adımızı ve varlığımızı
oluşturabilirdik.

Arkadaş grubumuzun edebî üyelerinden biri olan dostum Zâhir’i hep kıskanırdım.
O, bu kafeye hiç aksatmadan düzenli olarak gelenlerdendi.
Bizim müdavimi olduğumuz bu *Doğu Kahvesi*,
kibirli narsisizmleriyle şişmiş yazarlarla dolu *Kasr Kahvesi*nden uzak bir yerdeydi.

Kasr Kahvesi’nde, Halep’in meşhur pipo içen büyük yazarı etrafında toplanmış
bir grup yazar vardı.
Biz ise o çevreden özellikle uzak duruyor,
sahici bir edebiyat ortamı için *Doğu Kahvesi*ni tercih ediyorduk.

Şehrin diğer edebiyatçıları—yani onun çevresinde toplananlar—neredeyse onun işçileri gibiydiler.
Sürekli konuşur, ama tüm sohbetleri
o büyük yazara dalkavukluk, yağcılık, yaltaklanma, övgü ve abartıdan ibaretti.
Sonunda adamı gerçekten “büyüklük hezeyanı” (megalomani) hastalığına yakalattılar.

İşte bu yüzden biz, yani küçük edebî grubumuz—sayımız beşi ya da altıyı geçmez—
oradan uzaklaştık ve her gün *Doğu Kahvesi*nde buluşmaya karar verdik.

Şimdi konudan biraz saptım,
asıl anlatmak istediğim dostum *Zâhir*di, bu uzun girizgâh için özür dilerim.

Zâhir her gelişinde,
bizim hayranlıkla baktığımız değerli, yeni ve büyük eserlerle dolu çantalar taşırdı.
Bu kitapları okuyabilmeyi biz de isterdik—hatta ödünç olsa bile razıydık.

Zâhir, hâlâ ailesinden harçlık alan bir üniversite öğrencisiydi,
Fransız Dili ve Edebiyatı bölümünde üçüncü sınıftaydı.
Ben ise iyi maaşlı bir inşaat ustasıydım ama onun taşıdığı kitapların
küçük bir kısmını bile satın alamazdım.

Evinde ise sayı ve içerik bakımından oldukça zengin,
büyük bir kütüphaneye sahipti. Rafları kitaplarla dolup taşar,
düzenli ve göz alıcı şekilde sıralanırdı.

Elbette biz arkadaşları olarak
ondan sık sık kitap ödünç alırdık.
Oysa Zâhir, benim kadar okumaya düşkün değildi;

yazı bakımından da aramızda en az üreten oydu.

Her birkaç günde bir, romanından bir ya da iki sayfa yazardı.
Bize okur, biz de yorumlarımızı paylaşırdık.
O da bu yorumlardan yararlanarak yazdıklarını tekrar tekrar gözden geçirirdi.

Evet, o hepimiz için kıskanılacak biriydi.
Sadece ben değil, diğer arkadaşlarımız da onu hem imrenerek hem kıskanarak izlerdi.
Hatta sık sık sorardım ona:

– Baban sana ne kadar harçlık veriyor da bu kadar çok kitap alabiliyorsun?!

Ama o sadece gülerdi, hiçbir şey söylemeden.

Bazen yanında getirir, bazen de kütüphanesinde
aynı kitaptan iki ya da daha fazla kopya bulunurdu.
Hayretle sorardık:

– Aynı kitabı birden fazla mı alıyorsun?! Neden?!

Şöyle cevap verirdi:

– Bunlar değerli ve önemli kitaplar.
Yarın bir gün fiyatları artacak.
Ben bu kitapları bir “gömü” gibi biriktiriyorum,
ileride satarım.

Gerçekten de bazen o fazladan kopyalardan bize satardı.
Ve ilginçtir, hep yarı fiyatına verirdi.
Şaşkınlıkla sorunca da gülümseyerek şöyle derdi:

– Size vermem kayıp sayılmaz. Siz benim dostlarımsınız,
size uygun fiyat vermek boynumun borcu.

Biz de minnetle alır, sevinirdik.

Bugün de kafede sohbet ederken,
ona yeni yazdığım şiirleri daktiloda temize çektiğimi
ve onları fotokopi çektirmeye gideceğimi söyledim.
Beraber gelmek istediğini söyledi:

– Burada, (Addas) binasının girişinde bir fotokopici var…

– İçeride bir fotokopi makinesi olan bir kütüphane var, dedi.

Ben de:

– Orayla çalışmıyorum, genelde *Kasr Kahvesi* yakınındaki kütüphaneye giderim, dedim.

Zahir, bu yerin baskı kalitesini, sahibinin iyi davranışını ve ucuz fiyatlarını övdü.
Kalktık ve birlikte oraya gittik.

Kütüphaneye girdiğimizde içeride yaşlı, zayıf yapılı, görme bozukluğu olan, kalın camlı gözlüğe bağımlı bir adam vardı.

Çantamdan kâğıtlarımı çıkardım ve yaşlı adamdan her sayfadan üçer kopya çekmesini rica ettim.
Yaşlı adam kopyalamaya başladı, ben de çantamı fotokopi makinesinin önündeki masaya koydum, beklemeye başladım.
Zahir ise raflar arasında dolaşıyor, kitapları inceliyor, bazılarını seçip satın almak için ayırıyordu.

Ama tuhaf olan, Zahir’in sessizce bana yaklaşmasıydı.
Hiçbir şey demeden çantamı ve gazetelerimi aldı,
altlarına bir tomar kitap yerleştirdi.
Hepsini siyah deri çantam ve gazetelerle örttü.

Bu davranışına şaşkınlıkla baktım.
Göz kırptı; sessiz olmamı istiyordu.
Yaşlı adam kopyalamayla meşguldü ve Zahir’in hareketlerini fark etmiyordu.
Zahir yeniden raflar arasında gezinmeye başladı,
bu kez kendi çantası, gazeteleri ve dergileri de yanındaydı.

Adam işini bitirdi, ben de çantamı alırken…
kendimi oldukça zor durumda hissettim…

...paranoia içimde daha da büyüdü.
İçimdeki korku anlatılamaz bir hâl aldı.
İlk kez hayatımda böyle bir paniğe kapıldım.

Hiç düşünmeden Zahir’den uzaklaştım ve koşmaya başladım.
Tüm gücümü toplayarak çılgın gibi fırladım,
sanki avcının yayından fırlayan bir ok gibi.
Arkamı bile dönmeden sıçradım.

Kafenin önünden geçtim,
ne durdum ne içeri girdim,
camdan sadece bir an geçti görüntüm.

Kuvatli Caddesi'ni koşa koşa aştım,
Bustan Kelib sokağına saptım.
Işıklar karanlığı deliyordu,
kalabalığın arasında yolumu açıyordum,
çarpıştıklarımın öfke dolu bakışlarına aldırmadan.

Nihayet Ferac Kapısı'nın saat kulesi gözüktü.
Normalde her geçişte akrep ve yelkovana bakardım,
ama bu kez kaçan bir sıçan gibiydim.

Ulusal Müze Caddesi'ne saptım,
aslında bu akşam Zahir’le birlikte
orada açılacak resim sergisine gidecektik.

Nefes nefeseydim, acı içinde koşturuyordum.
Pantolonum neredeyse dizlerime iniyordu.
Her zaman kayar, sürekli çekiştirirdim.
Ama şimdi koşarken elimde çantam, gazetelerim
ve o lanetli çalıntı kitaplar vardı.
Zayıf kalçam pantolonu tutamıyordu,
kemeri ne kadar sıksam da.
Koşarken bir yandan da
parmaklarımla yukarı çekmeye çalışıyordum...

*★ Doğu Kahvesi ★*

*Hikâye: Mustafa El-Hac Hüseyin*

Evet, itiraf ediyorum ki ben korkağım, ürkek biriyim, kalbi zayıf bir adamım. Kim isterse bana gülsün, alay etsin, hatta benimle dalga geçsin; beni yanına almazsa almasın, benimle yürümek istemezse yürümeyiversin.

Biz, ben ve arkadaşlarım, *Doğu Kahvesi*'nde toplanırdık; bu kahve, Maliye Feribotu'nun (Addas Binası) yakınındaydı. Edebiyata, yazmaya ve okumaya olan sevgimiz bizi bir araya getiriyordu. Biz, yeni nesil yazarlarız; hepimiz yazı yazıyoruz ve her zaman bu kahveye elimizde çantalar, kitaplar, gazeteler ve dergilerle gelirdik.

Birimiz diğerine yeni yazdıklarımızı okur, tartışır, eleştirir ve analiz ederdik. Konuşmalarımızda dürüstlük esastı; çünkü biz, genç yazarlar olarak yeteneklerimizi geliştirmek için ciddi bir şekilde çalışıyorduk.

Bu nedenle, dürüstlüğe ve samimiyete başvurduk; gelişmemiz ve deneyimimizin büyümesi için iltifat etmekten kaçındık. Böylece, her birimizin edebi sahnede bir adı, varlığı ve deneyimi olacaktı; belki de yakın gelecekte yerel ve Arap dünyasında, hatta belki de uluslararası alanda.

...bir saat kadar bekledim. Ama ne gelen vardı ne de bir haber. (Zahir)’in geldiğini ne gördüm ne de fark ettim. Ayağa kalktım; belki de gelmiş ve ben fark etmemişimdir diye içeri girmeye karar verdim. Müzenin içine girerken yüreğim daralıyordu, içimde büyük bir tedirginlik ve korku vardı. Sergi salonu oldukça büyüktü. Gözlerimle her köşeyi taradım, dikkatlice baktım, inceledim… ama (Zahir)’den eser yoktu. Bazı arkadaşlarımı, tanıdık simaları gördüm; fakat kimseye yaklaşmadım, konuşmadım. Sessizce ve kimseye görünmeden salondan çıktım.

Dünya gözümde karardı, karanlık bastı üzerime. Kendi kendime yürüyerek sordum:

– Acaba yakaladılar mı onu? Ve beni de suç ortağı diye ihbar eder mi?!

Lanet olsun ona eğer bunu yaparsa! Ben onun ortağı değilim, suçu işleyen o… beni kandırdı, zorla işin içine çekti. O kitapları raftan aldı ve yaşlı adamın dikkati dağılmışken, onları benim çantamın altına, gazetelerimin altına yerleştirdi. O sırada yaşlı adam, ben yazdığım şiirleri daktilodan geçirdikten sonra, onları bana çoğaltmakla meşguldü. Yayınlanmaları için başkente gönderecektim.

Otobüslerin kalktığı durağa yöneldim. (Kallase Mahallesi) durağında beklemeye başladım. Onun evine gitmeye karar verdim… Belki bir haber alır, biraz olsun içim rahat eder diye.

Tüm yol boyunca Allah’a dua ettim: Allah’ım, ne olur onu evde bulayım, yoksa bu dert beni yer bitirir…

Saat ilerlemişti, ama (Zahir)’in geldiğini ne gördüm ne de fark ettim. Belki de ben fark etmeden gelmiş ve içeri geçmişti diye düşündüm. Karar verdim, içeri gireceğim. Müzeye girdiğimde içimde endişe, tedirginlik ve korku vardı. Sergi salonu oldukça büyüktü. Göz gezdirdim, dikkatle baktım, aradım, gözlerimi kısıp odaklandım… ama (Zahir)’den hiçbir iz yoktu. Bazı tanıdık arkadaşları gördüm, ama hiçbiriyle konuşmadım. Sessizce salondan çıktım, kimseyle tek kelime etmeden.

Dünya gözümde kararırken, zaten gecenin karanlığı da üzerime çökmüştü. Yürürken kendi kendime sordum:

– Acaba yakalandı mı? Beni de suç ortağı olarak ihbar eder mi?

Eğer bunu yaparsa lanet olsun ona! Ben onun suç ortağı değilim. Suçu işleyen o, beni ise zorla işe karıştırdı. Beni bir çıkmaza soktu; raftan seçtiği kitapları, çaktırmadan yaşlı adamı oyalarken, çantamın ve gazetelerimin altına gizlice yerleştirdi. Yaşlı adam o sırada daktiloyla yazdığım şiirleri çoğaltmakla meşguldü; onları başkente gönderip yayımlatmayı planlıyordum.

Otobüs terminaline yöneldim, (Kallase Konutları) durağında beklemeye başladım. Onun evine gideceğim… Belki haber alır, içim biraz olsun rahat eder.

Yol boyunca Allah’a dua ettim: Ne olur, evde olsun… Bu aniden çöken felaket üzerimden kalksın artık.

Şimdi anladım senin o devasa kütüphanenin sırrını, (Zahir)! Demek o iyi kalpli yaşlı adamı kullanıyorsun, o kütüphaneyi elinde tutuyorsun! İşte bu yüzden bizden kat kat fazla kitabın var, biz ve arkadaşların arasında! Ben çalışıyorum, iyi bir gelirim var, ama sen ve diğer arkadaşlar hâlâ öğrencisiniz, harçlık ve masraflarınızı ailenizden alıyorsunuz.

(Zahir)’in annesi, yani halam, bana şöyle dedi:

- (Zahir) henüz gelmedi. Sabah üniversiteye gitti, henüz dönmedi.

Nerede arayacağım seni, (Zahir)? Belki (Seyfeddin) bölgesindeki arkadaşlarımızın, gençlik evinde misin? Orada bulurum kesin, yoksa nereye gidebilirsin ki? Ama polis karakolunda yakalanmadıysa tabii.

Arkadaşların evinde yoktu! Kaygım ve korkum katlandı.

Belki şimdi beni arıyorlar! Aman Allah’ım! Başıma büyük belâ geldi! Rezil olacağım, herkesin önünde küçük düşeceğim; ailem, akrabalarım, nişanlım, edebiyat çevresi!

Bana ölüm bile bu rezillikten daha kolay gelir!

Lanet olsun sana (Zahir)! Çalıntı kitaplarla mı kültürleneceksin? Üniversitenin kütüphanesine, Arap Yazarlar Birliği kütüphanesine, Kültür Merkezi’ne başvurabilirdik!

Ve Ulusal Kütüphane…
Hepsinde çok sayıda ve değerli kitaplar var. Ben kitap satın almama rağmen sık sık onlara giderim. Arkadaşlarımızla paylaştığımız kitaplar da az değil.

Peki, babamın, annemin, kardeşlerimin, nişanlımın, akrabalarımın, komşularımın, arkadaşlarımın ve edebiyat çevresindeki dostlarımın karşısında durumum ne olacak?! Ah… Lanet olsun bana, seni hırsızlıkta korumaya kalktığım o ana! Çantamı ve gazetelerimi taşıyıp gitmeliydim, bana zorla koyduğun kitapları değil. Eğer seni böyle biri olduğunu bilseydim, seninle kütüphaneye birlikte girmezdim. Hatta belki hiç yakın arkadaş olmazdım.

Hiç aklıma gelmezdi ki sende böyle kötü ve aşağılık özellikler olabilir… Sen mi entelektüelin kitap çalmasını haklı çıkarıyorsun? Kimi mi? O yaşlı adamı, ki kesin birçok hastalığı var. Babanın başına böyle bir şey gelmesini ister misin? Ve kendini romancı sanıyorsun, yazılarınla mazlumların, fakirlerin, yoksulların savunuculuğunu yapıyorsun! Bu ne gariplik, seni arkadaşım yaptım ben!

Evime döndüm, vakit çok geç olmuştu. Dönmekten korkuyordum; belki polis bekliyordu beni. Ailem önünde beni tutuklayacaklar, ellerime kelepçe vuracaklar, belki de onlar ve komşuların önünde dövecekler… Sana “Allah affetsin” demeyeceğim, (Zahir)… Sana diyeceğim ki:

*Allah seni asla affetmesin*

Evimiz yerli yerindeydi, hiçbir kargaşa olmadı; kimsenin gelip beni sormadığını anladım, içten içe Allah’a şükrettim ve ailemle oturmayı reddettim. Kız kardeşimden bir fincan kahve istedim ve odamıza çekildim.

Gece boyunca korku ve endişe içindeydim, uyuyamadım; her gürültü ya da ses duyduğumda, “Beni almaya geldiler” diye düşündüm. Mahallemize giren her araba polis arabası sanıyordum çünkü isim ve adresimi senden aldılar.

Geçirdiğim en zor ve en acı gecelerden biriydi... Sabah olduğunda kalkıp kahvaltı bile etmeden, babama bugün işe gitmeyeceğimi söylemeden, senin evine gidip seni kontrol etmek için yola koyuldum.

Kapıyı açtığında ne kadar sevindim, mutlu oldum ve güvende hissettim... Kötü niyetle gülerken bana sordu:
- Neredeydin dostum? Neden kaçtın?

Yaşlı adamı sordum, ne istiyordu bizden?
Kahkahası daha da büyüdü ve dedi ki:
- Hesabı karıştırmış seninle... Arkamızdan koştu, iki lira geri vermek için, senden özür diliyor ve pişman.

O lanet gecede başıma gelenleri ona anlattığımda, pis kahkahası katlandı ve bana dedi ki:
- Sen korkak bir adamsın dostum... Çok zayıf bir kalbin var!!!

Mustafa El-Hac Hüseyin



ليست هناك تعليقات:

إرسال تعليق

♕ قُبلةُ الموت ♕ بقلم الشاعر : البشير سلطاني

 قُبلةُ الموت  صمت أطبق على عرب وعجم وسدت أفواه على منابر ودير بنادق توزع الموت فوف أم وطفل يرتجى له طول عمر عاصفة هوجاء تنشر السموم لتروي خ...